TÜBİTAK 3005 Destekli Proje • 323K097

Artırılmış Gerçeklik ile Eğitim Teknolojisi

Öğretmen adaylarının Artırılmış Gerçeklik (AR) teknolojisini kullanarak kendi öğretim materyallerini tasarlama süreçlerini ve bu deneyimin mesleki gelişimleri üzerindeki etkisini inceleyen yenilikçi bir araştırma projesi.

0
AR Uygulaması
0
Araştırma Ekibi
0
Üniversite
Destekleyen Kurum - Sol
Destekleyen Kurum - Orta
Destekleyen Kurum - Sağ
Kalp
Beyin
Akciğer
AR Aktif
EğitimAG Logo
Döndür Yakınlaş Bilgi
Keşfet

Proje Genel Bilgileri

TÜBİTAK 3005 kapsamında desteklenen araştırma projemiz hakkında detaylı bilgiler

Proje Başlığı

Öğretmen Adaylarının Artırılmış Gerçeklik Teknolojisiyle Materyal Tasarımının Eğitim Teknolojisine Yönelik Özyeterlilik Düzeylerine ve Bilgi İşlemsel Düşünme Becerilerine Etkisinin İncelenmesi

Destek Programı

TÜBİTAK 3005 - Sosyal ve Beşeri Bilimlerde Yenilikçi Çözümler Araştırma Projeleri Destekleme Programı

Proje No: 323K097

Özet ve Amaç

Fen Bilgisi öğretmen adaylarının "Vücudumuzdaki Sistemler" konusunda kendi AR uygulamalarını tasarlamaları ve bu sürecin teknoloji öz yeterlilikleri ile bilgi işlemsel düşünme becerileri üzerindeki etkisini incelemektir.

Kurum

Dokuz Eylül Üniversitesi

Bilimin ve Aydınlığın Eşiği. 1982 yılında İzmir'in kurtuluş ruhuyla kurulan Dokuz Eylül Üniversitesi; "Bilim, Birlik, Başarı" ilkesiyle sağlık, fen ve sosyal bilimlerde küresel standartlarda bir eğitim sunmaktadır. 18 fakültesi ve 70.000'e yakın öğrencisiyle Türkiye'nin en köklü akademik güçlerinden biridir.

Buca Eğitim Fakültesi: Geleceğin Mimarlarını Yetiştiriyoruz. Türkiye'nin en prestijli eğitim çınarlarından biri olan fakültemiz, köklü öğretmen yetiştirme geleneğini modern teknolojiyle harmanlamaktadır. 8 farklı bölümü ve 3.800'ü aşkın öğrencisiyle; sanal laboratuvarlar, artırılmış gerçeklik uygulamaları ve TÜBİTAK destekli projelerle eğitimde inovasyona öncülük etmektedir.

Proje Ekibi

Proje Yürütücüsü
Prof. Dr. Ali Günay BALIM
Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca Eğitim Fakültesi, Fen Bilgisi Eğitimi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi
ARBİS Özgeçmiş
Araştırmacı
Prof. Dr. Yasin ÖZARSLAN
Yaşar Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi, Bilim Kültürü Bölümü Öğretim Üyesi
ARBİS Özgeçmiş
Bursiyer
Uzman Ece ALTAY
Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Fen Bilgisi Öğretmenliği Doktora Programı
ARBİS Özgeçmiş
Bursiyer
Uzman Betül ÖZTAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Fen Bilgisi Öğretmenliği Doktora Programı
ARBİS Özgeçmiş
Proje Ekibi - 1
Proje Ekibi - 2
Proje Ekibi - 3
Proje Toplantısı - Resim 2
Proje Toplantısı - Resim 3

Artırılmış Gerçeklik (AR) Uygulamaları

Projemiz kapsamında geliştirilen interaktif 3D organ modelleri ve AR uygulamaları

Kalp Modeli

Kalbin 3D Modeli. Apk dosyası telefona indirilerek uygulama kurulumu ile model incelenebilir.

3D Model Android

Beyin Modeli

Beyin 3D Modeli. Apk dosyası telefona indirilerek uygulama kurulumu ile model incelenebilir.

3D Model Android

Mide Modeli

Mide 3D Modeli. Apk dosyası telefona indirilerek uygulama kurulumu ile model incelenebilir.

3D Model Android

Akciğer Modeli

Akciğer 3D Modeli. Apk dosyası telefona indirilerek uygulama kurulumu ile model incelenebilir.

3D Model Android

Bağırsak Modeli

Bağırsak 3D Modeli. Apk dosyası telefona indirilerek uygulama kurulumu ile model incelenebilir.

3D Model Android

Göz Modeli

Göz 3D Modeli. Apk dosyası telefona indirilerek uygulama kurulumu ile model incelenebilir.

3D Model Android

Uygulamalar hâlâ geliştirme aşamasındadır. Her uygulama belirli bir "Image Target" (hedef görsel) ile çalışmaktadır. Kullanım kılavuzlarını indirerek hangi hedef görselin kullanılacağını öğrenebilirsiniz.

Uygulama Örneği - Resim 4
Uygulama Örneği - Resim 5
Poster - A1

Süreç Galerisi

Eğitim aşamasından kapanış gününe kadar projemizin görsel yolculuğu

Temel Kavramlar

Unity ve Vuforia rehberleri, tasarım ve uygulama dönüştürme adımları

Artırılmış Gerçeklik, gerçek dünya görüntüsünün üzerine bilgisayar tarafından üretilen ses, görüntü ve grafik gibi dijital verilerin eş zamanlı olarak eklenmesiyle oluşan etkileşimli bir deneyimdir. Sanal gerçeklikten (VR) farkı, kullanıcıyı gerçek dünyadan koparmadan, gerçekliği dijital zenginleştirmelerle desteklemesidir.

Eğitimdeki Rolü: Soyut kavramları somutlaştırır, öğrenci motivasyonunu artırır ve "yaparak-yaşayarak" öğrenme ortamı sunar.

Unity, dünyada en yaygın kullanılan çok platformlu oyun ve etkileşimli içerik geliştirme motorudur. Bu projede, AR uygulamalarımızın "iskeletini" ve "mantığını" oluşturduğumuz merkezdir.

  • Sahne Yönetimi: 3D organ modellerinin yerleştirildiği, ışıklandırma ve kamera açılarının ayarlandığı çalışma alanıdır.
  • Asset Mağazası: Hazır 3D modellerin, kod parçacıklarının ve görsel efektlerin projeye dahil edildiği bir kütüphanedir.
  • C# Programlama: Uygulama içindeki butonların çalışması veya organların dönmesi gibi etkileşimlerin kodlandığı dildir.

Vuforia, Unity ile entegre çalışan dünyanın en gelişmiş AR yazılım geliştirme kitidir (SDK). Cihazın kamerasının dünyayı "görmesini" ve "tanımasını" sağlar.

  • Görüntü Hedefleri (Image Targets): Kameranın tanıdığı kitap sayfası, çalışma kağıdı veya özel kartlardır. Kamera bu hedefi gördüğünde üzerine 3D modeli yerleştirir.
  • Takip (Tracking): Hedef görsel hareket ettirilse bile dijital modelin onun üzerinde sabit kalmasını sağlayan teknolojidir.

Projenin temel araştırma değişkenlerinden biridir. Bilgisayar bilimcisi gibi düşünerek problem çözme yeteneğidir. Proje kapsamında öğretmen adayları şu dört bileşeni kullanır:

Ayrıştırma

AR uygulaması yapma sürecini küçük parçalara bölmek.

Örüntü Tanıma

Daha önce yapılan etkileşimin benzerini başka organ için kullanabilmek.

Soyutlama

Gereksiz detayları ayıklayıp gerekli fonksiyona odaklanmak.

Algoritma Tasarımı

Uygulamanın adım adım çalışma mantığını kurgulamak.

Öğretmenin, teknolojik araçları öğretim sürecine etkili bir şekilde dahil edebilme becerisine duyduğu inançtır. Bu projede öğretmen adayları sadece teknoloji "tüketicisi" değil, Unity ve Vuforia kullanarak kendi materyallerini üreten birer "üretici" haline gelerek bu özyeterliliklerini geliştirirler.

AR uygulamasında görünen nesnelerin dijital ortamda üç boyutlu olarak oluşturulmasıdır.

  • Mesh (Ağ): Modelin geometrik yapısı.
  • Texture (Doku): Modelin üzerine giydirilen, gerçekçi görünmesini sağlayan kaplama.
  • Prefab: Unity içinde önceden hazırlanmış, tüm özellikleriyle tekrar kullanılabilir olan dijital objeler.

AR Uygulama Geliştirme: Adım Adım

Bir AR uygulamasının hayata geçmesi için izlenen 5 temel aşama

1

Hazırlık ve Altyapının Kurulması

Her şeyden önce geliştirme ortamını kurmamız gerekir.

  • Unity Hub & Editor: Unity'nin en güncel ve kararlı sürümü (LTS) kurulur. Mobil uygulama hedeflendiği için Android Build Support modülü eklenir.
  • Vuforia Engine Entegrasyonu: Unity içerisine Vuforia paketi dahil edilir. Geliştirici portalından bir "License Key" alınarak projeye tanımlanır.
2

Unity Arayüzü ve Araçların Tanınması

Unity ekranının 4 temel aracı ile her şeyi kontrol ederiz:

Hierarchy

Sahnedeki objelerin listesi. 3D modelin Image Target'ın uzantısı yapılır.

Scene

Tasarımın yapıldığı 3 boyutlu dünya. Objeleri yerleştir, döndür, boyutlandır.

Inspector

Objenin "kimlik kartı". Renk, büyüklük ve koordinatlar buradan ayarlanır.

Project

Tüm 3D modeller, sesler ve resimlerin depolandığı klasör yapısı.

3

Vuforia ile Hedef Belirleme

AR'ın tetiklenmesi için kameranın bir şeyi tanıması gerekir.

  • Database Oluşturma: Vuforia Developer Portal'da veritabanı oluşturulur ve çalışma kağıdı/kartı sisteme yüklenir.
  • Yıldız Puanı: Vuforia, yüklenen görsele 1-5 yıldız puan verir. Görsel ne kadar karmaşık ve kontrastı yüksekse, AR kamerası onu o kadar hızlı tanır.
4

Etkileşim ve Arayüz Tasarımı

Kullanıcının organla etkileşime girmesi sağlanır.

  • Canvas & Butonlar: "Döndür", "Yakınlaş" veya "Bilgi Al" gibi butonlar eklenir.
  • C# Scripting: "Butona basıldığında kalbi 90 derece döndür" gibi basit komutlar kodlanır. Bu aşama, bilgi işlemsel düşünme becerilerinin en çok kullanıldığı bölümdür.
5

Uygulamaya Dönüştürme (Build)

Tasarım bir mobil uygulamaya dönüştürülür:

  • Platform Değişimi: Unity içinden "Android" platformuna geçiş yapılır.
  • Player Settings: Uygulamaya isim verilir, uygulama ikonu yüklenir.
  • Build: Tüm dosyalar paketlenerek tek bir .apk dosyası oluşturulur.

Teknik İpuçları

Unity & Vuforia

Görselin Gücü

Vuforia'nın objeyi hızlı tanıması için Image Target'ın bol detaylı ve yüksek kontrastlı olması gerekir. Görselinizi Portal'a yüklediğinizde 4-5 yıldız aldığından emin olun!

Unity & Vuforia

Hiyerarşi Altın Kuralı

3D modelinizi Hierarchy panelinde Image Target'ın içine (child nesne olarak) bırakmalısınız. Model dışarıda kalırsa kartı hareket ettirdiğinizde organ yerinde kalır!

Unity & Vuforia

Işık Önemlidir

"Directional Light" ayarlarıyla oynayarak nesnenize hafif gölge ve parlama ekleyin. Gerçekçilik hissi katlanarak artacaktır.

Tasarım & UX

Mobil Performans

Çok yüksek poligonlu modeller mobil cihazları yorabilir. Eğitimde akıcılık, aşırı detaydan daha önemlidir!

Tasarım & UX

Kullanıcıyı Yönlendirin

"Kamerayı çalışma kağıdına doğrultun" gibi küçük bir yazı, kullanıcının kaybolmasını engeller.

Eğitsel

Pedagojik Odak

AR bir amaç değil, araçtır! Modelin hangi kavram yanılgısını gidereceğini veya hangi soyut bilgiyi somutlaştıracağını her zaman ön planda tutun.

Eğitsel

Debugging = Bilgi İşlemsel Düşünme

"Neden model görünmüyor?" sorusuna cevap ararken; lisans anahtarını, kamera izinlerini ve hiyerarşiyi kontrol etmek en temel problem çözme pratiğidir.

Yayınlama

APK Boyutunu Küçültün

"Player Settings"ten gereksiz kütüphaneleri devre dışı bırakarak dosya boyutunu küçültün.

Unity İçin Dosya Formatı Rehberi

.fbx
FBX

Unity için en ideal format; dokuları ve animasyonları en iyi şekilde saklar.

En İyi Seçim
.obj
OBJ

Standart 3D model formatı, genellikle animasyon içermez.

İyi
.glb
GLB/GLTF

Web tabanlı AR ve mobil performans için optimize edilmiş modern format.

Modern

3D Model Kaynakları

AR uygulamanızın kalitesini belirleyen en önemli unsurlardan biri: güvenilir 3D model kaynakları

Bilimsel ve Medikal Odaklı

NIH 3D

Amerikan Ulusal Sağlık Enstitüsü'nün biyomedikal açıdan %100 doğru modelleri. Kalp, beyin, protein yapıları ve hücre modelleri için bir numaralı ücretsiz kaynak.

3d.nih.gov

AnatomyTool.org

Eğitimciler için hazırlanmış, açık erişimli anatomi modelleri ve görselleri sunan profesyonel portal.

anatomytool.org

Genel Amaçlı ve Popüler

Sketchfab

AR geliştiricileri için en popüler site. Modelleri 360 derece inceleyebilir, "Science & Technology" kategorisinde binlerce ücretsiz materyale ulaşabilirsiniz.

Unity Asset Store

Doğrudan Unity içinden erişilebilen mağaza. "Free" filtresini kullanarak kurulum gerektirmeyen hazır paketler indirilebilir.

CGTrader & TurboSquid

Profesyonel tasarımcıların bulunduğu sitelerde "Free" filtresini kullanarak yüksek kaliteli organ ve sistem modelleri bulabilirsiniz.

Yapay Zeka Araçları

Meshy.ai / Luma AI

Metinden veya 2D fotoğraftan 3D model üreten yapay zeka araçları. Düşük poligonlu ve AR uyumlu hızlı modeller üretmek için ideal.

2026 Trendi

Telif Haklarına Dikkat!

"CC BY" lisanslı modelleri ücretsiz kullanabilirsiniz ancak tasarımcının adını belirtmeniz gerekir.

Poligon Sayısını Düşük Tutun

Mobil AR projeleri için her zaman "Low-Poly" etiketli modelleri arayın.

Dokuları Kontrol Edin

Model gri/beyaz görünüyorsa "Textures" klasörünü Unity'ye sürükleyip Material kısmına tanımlayın.

Sıkça Sorulan Sorular

Uygulamalarımız, güncel Android ve iOS işletim sistemine sahip çoğu akıllı telefonda çalışacak şekilde optimize edilmiştir. Ancak AR teknolojisi, cihazın kamerasını ve işlemcisini yoğun kullandığı için çok eski model cihazlarda performans sorunları yaşanabilir.

En iyi deneyim için cihazınızda "jiroskop" sensörünün bulunması ve kamerasının net odaklama yapabilmesi önemlidir. Yeterli depolama alanı olduğundan emin olun!

Kesinlikle hayır! Unity, başlangıçta karmaşık görünse de aslında bir "sürükle-bırak" mantığına sahiptir. Projemiz kapsamında geliştirdiğimiz rehberleri takip ederek, hiç kod yazmadan (zero-code) temel AR uygulamaları geliştirebilirsiniz.

Daha ileri düzey etkileşimler için çok temel düzeyde C# bilgisi gerekebilir, ancak projemizin amacı bu süreci sizin için basitleştirmektir. Önemli olan kod yazmak değil, bilgi işlemsel düşünme becerisiyle problemi nasıl çözeceğinizi kurgulamaktır.

Işıklandırma

AR kamerasının hedef görseli tanıyabilmesi için sınıfın yeterince aydınlık olması gerekir. Çok karanlık veya aşırı parlamalı ortamlar takibi zorlaştırabilir.

Görsel Materyal Kalitesi

Çıktısını aldığınız çalışma kağıtlarının net ve düz bir zeminde olması önemlidir. Kağıt çok kırışırsa AR objesi "titreme" yapabilir.

Pedagojik Odak

Öğrencilerin sadece ekrandaki 3D modele odaklanıp konudan uzaklaşmaması için yönlendirici sorular sorarak teknolojiyi dersin kazanımlarıyla birleştirin.

Proje Çıktıları ve Etkinlikler

E-kitap, akademik çalışmalar ve proje etkinlikleri

07 Mart 2025

DETTO İle Proje Yolculuğu

DEU Rektörlüğü tarafından düzenlenen "DETTO İle Proje Yolculuğu: Destekler, Deneyimler, Başarılar" etkinliği kapsamında proje yürütücüsü Prof. Dr. Ali Günay BALIM tarafından tüm katılımcılara proje hakkında bilgilendirme toplantısı gerçekleştirilmiştir.

detto_1
detto_2
detto_3
22 Nisan 2025

Kariyer Planlama Etkinliği

İki bursiyer, Buca Eğitim Fakültesi Kariyer Planlama ve Mezunlarla İlişkiler Koordinatörlüğü kapsamında düzenlenen etkinlikte proje tanıtımlarını gerçekleştirmiştir.

etkinlik_1
etkinlik_2
etkinlik_3
06 Nisan 2025

Akademik Paylaşım ve Proje Tanıtımı

Projemizin akademik temellerini ve uygulama süreçlerini paylaşmak üzere bir araya geliyoruz! Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi bünyesinde görev yapan kıymetli hocalarımız ve geleceğin akademisyenleri olan lisansüstü/doktora öğrencilerimizle projemizin detaylarını paylaşıyoruz. Arttırılmış Gerçeklik (AR) teknolojisinin eğitimdeki rolünü, projemizin metodolojisini ve elde edilen ön verileri tartışacağımız bu interaktif sunuma tüm akademik paydaşlarımızı bekliyoruz.

TÜBİTAK 3005 "Öğretmen Adaylarının Artırılmış Gerçeklik Teknolojisiyle Materyal Tasarımının Eğitim Teknolojisine Yönelik Özyeterlilik Düzeylerine ve Bilgi İşlemsel Düşünme Becerilerine Etkisinin İncelenmesi" Projesi Akademik Sunumu

  • Hedef Kitle: Akademisyenler ve Lisansüstü Öğrenciler
  • Odak Noktası: Bilimsel Veri ve Metodoloji Paylaşımı
Akademik 1
Akademik 2
Akademik 3
15 Nisan 2025

Büyük Proje Sergisi ve Teknoloji Şöleni

Teori pratiğe, hayaller tasarıma dönüştü! Öğrencilerimizin dönem boyunca üzerinde çalıştığı tüm AR (Arttırılmış Gerçeklik) tasarımlarının ve proje çıktılarının yer alacağı büyük sergimize davetlisiniz. Buca Kaymakamlığı, İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü ve bölgemizin seçkin eğitim kurumlarının katılımıyla gerçekleşecek bu etkinlikte; eğitimin dijital dönüşümüne tanıklık edebilir, öğrenci projelerini deneyimleyebilirsiniz. Bilimin teknolojiyle buluştuğu bu özel günde, eğitimde inovasyonun yeni kapılarını birlikte aralayalım.

Geleceğin Tasarımları: AR Proje Çıktıları Sergisi

  • Katılımcılar: Protokol, Özel Okul Temsilcileri ve Eğitimciler
  • Odak Noktası: Uygulama, Sergi ve Teknoloji Deneyimi
Sergi 1
Sergi 2
Sergi 3
... Devam

Yakında Eklenecek

Süreç içerisinde yeni akademik çalışmalar, e-kitap ve etkinlik bilgileri eklenecektir.

Bize Ulaşın

Proje hakkında soru ve görüşleriniz için bizimle iletişime geçin

Kurum

Dokuz Eylül Üniversitesi

Buca Eğitim Fakültesi

Proje Yürütücüsü

Prof. Dr. Ali Günay BALIM